Οι ταρατσόκηποι και η αστική γεωργία

Rooftop4

Η δημιουργία ταρατσόκηπων αποτελεί ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του κινήματος της αστικής γεωργίας. Η χαρακτηριστική εικόνα καταπράσινων κτιρίων, με κατάφυτες ταράτσες είναι δείγμα ευημερίας και αποκέντρωσης της παραγωγής τροφίμων μέσα στις πόλεις. Αυτοί οι κήποι θα αποτελέσουν μια σημαντικότατη επιβιωτική πρακτική για τον πληθυσμό μέσα στα επόμενα χρόνια.

Εδώ στο ΚΕΒΙΩ, έχουμε πολλές φορές γράψει για την ανάγκη παραγωγής τροφίμων μέσα στις ελληνικές πόλεις. Αυτό δεν αποτελεί κάποιο οικολογικό όνειρο, αλλά μια επιτακτική ανάγκη και ένα εργαλείο για να επιβιώσουν πολλές οικογένειες τον επερχόμενο οικονομικό και επισιτιστικό Αρμαγεδδώνα.

Σ’ αυτή τη χρονική στιγμή βλέπουμε πως η αστική γεωργία αποτελεί μια σημαντική λύση ανάγκης που θα επιτρέψει σε ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού να αντιμετωπίσει το απειλητικό μέλλον. Τα εργαλεία είναι συγκεκριμένα: Κοινοτικοί κήποι, αστικοί κήποι και ταρατσόκηποι. Αυτά μπορούν να προσφέρουν τα βασικά λαχανικά που θα συμπληρώνουν τη διατροφή όλων μας στο μέλλον.

Η παραγωγή τροφίμων στην ταράτσα σας

Οι ταρατσόκηποι είναι απλές λύσεις ανάγκης. Όπως και οι σακουλόκηποι, αποτελούν εύκολες κατασκευές στις οποίες η χειρωνακτική εργασία και λίγο νερό αρκούν για να αποδώσουν καρπούς στον αστικό καλλιεργητή. Οι ταρατσόκηποι γίνονται είτε με παρτέρια από τούβλο ή ξύλο είτε με σακούλες (σακουλόκηποι) είτε με ζαρντινιέρες και γλάστρες ή ακόμα και με υδροπονικό τρόπο.

Η καλλιέργεια λαχανικών ξανακατακτά για λογαριασμό των κατοίκων αχρησιμοποίητους και στείρους χώρους όπως ταράτσες, εσωτερικές αυλές και μπαλκόνια και τους μεταμορφώνει σε ζωντανούς χώρους, πλούσιους και παραγωγικούς. Όχι μόνο εξωραΐζουν το αστικό τοπίο με κήπους που παράγουν φρέσκα λαχανικά, αλλά ταυτόχρονα μειώνουν το οικολογικό αποτύπωμα των κτιρίων της πόλης, ανακτούν και καθαρίζουν το νερό, κομποστοποιούν τα οργανικά απορρίμματα και φιλτράρουν και ψύχουν τον αέρα της πόλης.

Πλεονεκτήματα των ταρατσόκηπων πέρα από την παραγωγή τροφίμων

Οι πόλεις παράγουν θερμότητα. Το πιο κλασικό παράδειγμα είναι η Αθήνα, μια πόλη που υποφέρει από υψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι. Οι ταρατσόκηποι μπορούν να ελέγξουν σημαντικά αυτή τη ζέστη που παράγεται από την πόλη. Μπορούν να ψύξουν κτίρια μονώνοντάς τα και να δώσουν σκιά. Η ζέστη που παράγεται από τα κτίρια μπορεί επίσης να παρατείνει την καλλιεργητική σαιζόν του ταρατσόκηπου.

Επίσης, οι ταρατσόκηποι μπορούν να μειώσουν το ποσό των χρημάτων που χρειάζονται για να θερμανθούν και να ψυχθούν τα κτίρια, όπως επίσης και να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα στην πόλη. Όχι μόνο αυτό, αλλά μειώνοντας την ανάγκη για ενέργεια, τότε μειώνεται και η ζήτηση ενέργειας, άρα και η τιμή της, ενώ μειώνονται και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Από τις καναδικές αρχές έχει υπολογιστεί ότι η δημιουργία κήπων σε ταράτσες και στα γύρω κτίρια μπορεί να μειώσει τον χειμώνα την ανάγκη για θέρμανση μέχρι και 25%, μέσω της προστασίας από τον θερμό αέρα που δημιουργείται, όπως επίσης μπορεί να μειώσει την ανάγκη για κλιματισμό το καλοκαίρι από 50% μέχρι και 75%!

Υπάρχει το φαινόμενο της λεγόμενης αστικής θερμικής νήσου που μας εξηγεί πως στις πόλεις έχουμε πάντα μια αύξηση της θερμοκρασίας σε σχέση με τις γύρω περιοχές. Αυτό οφείλεται κυρίως στις επιφάνειες με τσιμέντο, τούβλο και στις σκουρόχρωμες ταράτσες που απορροφούν θερμότητα και τη διατηρούν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι ανοιχτόχρωμες επιφάνειες σίγουρα αντανακλούν την ηλιακή ενέργεια, άρα ρίχνουν και τη θερμοκρασία. Καλύτερη δουλειά κάνουν φυσικά οι ζωντανές πράσινες επιφάνειες που καλύπτουν τις ταράτσες και τους τοίχους των κτιρίων και αραιώνουν τη ζέστη αντί να την αντανακλούν ή να την απορροφούν.

Οι ταρατσόκηποι προσφέρουν περισσότερη ασφάλεια

Οι ταρατσόκηποι έχουν κάποια πλεονεκτήματα σε σχέση με τους κοινοτικούς κήπους. Οι τελευταίοι πολλές φορές υφίστανται βανδαλισμούς και κλοπές είτε από κακόβουλους είτε από πεινασμένους. Το αποτέλεσμα είναι πως οι κοινοτικοί κήποι στο τέλος χρειάζονται φράκτη και καλά λουκέτα, κάτι που αποτελούν το βασικό μέσο προστασίας. Μπορούν επίσης να προστατευτούν με δημιουργικό τρόπο: Στο Τορόντο του Καναδά, οι κοινοτικοί κηπουροί φυτεύουν πάντα ένα επιπλέον κοινόχρηστο κομμάτι γης, έξω από την περίφραξη στο οποίοι τοποθετούν μια ταμπέλα που λέει: “Πάρτε τρόφιμα από αυτό το κομμάτι, αλλά μόνο αν τα χρειάζεστε”.

Από την άλλη, οι καλλιεργητές ταρατσόκηπων σπάνια πρέπει να φοβούνται τους βανδαλισμούς και τις κλοπές, καθώς είναι δύσκολη η πρόσβαση στον κήπο που βρίσκεται πολύ ψηλότερα από το έδαφος.

Ταρατσόκηποι και Πράσινες Ταράτσες

Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στους ταρατσόκηπους, δηλαδή τους παραγωγικούς κήπους λαχανικών στις ταράτσες των κτιρίων, και στις Πράσινες Ταράτσες, τους αισθητικούς κήπους στις κορυφές των κτιρίων που απασχολούν αρχιτέκτονες, κηπουρούς, κτίστες, σχεδιαστές και κατασκευαστές και που τους βλέπουμε πολύ συχνά στην τηλεόραση τελευταία.

Η διαφορά του κόστους είναι τεράστια, καθώς οι Πράσινες Ταράτσες δεν αποτελούν μια λύση για την κρίση, αλλά μια πολυτέλεια που ανήκει ολοένα και περισσότερο σε παλαιότερους, πιο πλούσιους καιρούς και σε κυβερνήσεις και ΟΤΑ που προσφέρουν επιχορηγήσεις (στη Γερμανία 80 πόλεις προσφέρουν πακέτα ενίσχυσης των Πράσινων Ταρατσών).

Οι ταρατσόκηποι δεν έχουν σκοπό να μοιάζουν με πολυτελείς κήπους έπαυλης, ενώ οι Πράσινες Ταράτσες έχουν αυτό ακριβώς τον σκοπό. Επιπλέον πολλές από τις Πράσινες Ταράτσες δεν προσφέρουν δυνατότητα πρόσβασης, καθώς σκοπό τους είναι να φαίνονται ωραίες από μακριά και απαιτούν λίγη έως καθόλου συντήρηση. Συνήθως οι Πράσινες Ταράτσες κατασκευάζονται με ειδικό “τεχνολογικό” τρόπο: Μια ειδική μεμβράνη σαν βάση που περιορίζει τις ρίζες και το νερό, μετά ένα φράγμα για τις ρίζες πάνω από τη μεμβράνη, στη συνέχεια ένα επίπεδο κατακράτησης νερού και αποστράγγισης, ακολουθούμενο στο τέλος από ένα στρώμα χώματος μέσα στο οποίο φυτεύονται τα φυτά.

Οι ταρατσόκηποι δεν απαιτούν κάτι τέτοιο, καθώς αποτελούν προϊόν ανάγκης. Έτσι η χρήση υψωμένων παρτεριών και η πυκνή χρήση σακουλόκηπων είναι η βάση των ταρατσόκηπων. Το μόνο κοινό που έχουν οι δύο τύποι κήπων ταράτσας είναι πως χρειάζονται νερό, χωρίς το οποίο δεν μπορούν να υπάρξουν.

Πηγή: www.kevio.gr